تبلیغات
تاریخ ایران زمین - حضرت محمد(ص)4
تاریخ ایران زمین
باران باش و ببار نپرس کاسه های خالی ازان کیست؟ {کوروش بزرگ}

بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 4 دی 1388

حضرت محمد(ص)4

فتح عربستان

نوشتارهای اصلی: جنگ حنین و جنگ تبوک

چندی پس از فتح مکه، محمد متوجه تهدید نظامی از سوی قبایل هوازن که در حال جمع آوری لشکری بزرگ بودند شد. هوازن دشمنان قدیمی قریش بودند. قبیله ثقیف که در شهر طائف زندگی می‌کردند نیز بدلیل نزول پرستیژ قریش، سیاستی ضدمکه‌ای اتخاذ کرده بودند. محمد هر دو این قبایل را در غزوہ حنین شکست داد.

در همان سال، محمد به سمت تبوک، در شمال عربستان، لشکر کشی کرد. دلیل این امر شکست قبلی او در جنگ مؤتة و هم‌چنین گزارش‌هایی منبی بر برخورد دشمنانه با مسلمین بود. اگر چه درگیری ای در تبوک رخ نداد، ولی برخی از شیخ‌های قبایل آن ناحیه خود را تابع او کردند. یک سال پس از جنگ تبوک، قبیله ثقیف نمایندگانی به مدینه فرستادند تا خود را تسلیم محمد کرده و اسلام را بپذیرند. خیلی از بادیه نشینان نیز جهت امن بودن از حملات محمد و هم‌چنین بهره بردن از غنایم جنگی به اسلام گرویدند. البته بادیه نشینان آدابی مغایر با آداب اسلام داشتند و می‌خواستند که استقلال، کد اخلاقی و سنن اجدادی خود را حفظ کنند. بنابراین محمّد فقط از آن‌ها طلب پیمان نظامی و سیاسی کرد که بر اساس آن بادیه نشینان حاکمیت مدینه را پذیرفته، به مسلمانان یا متحدان آن‌ها حمله نمی‌کنند، و زکات، مالیات اسلامی، را پرداخت می‌کنند.[۸۶]

حجة‌الوداع

نوشتار اصلی: حجة‌الوداع

در پایان سال دهم پس از هجرت، محمّد اولین حج کامل را به انجام رسانید و از این طریق تمام جزئیات مراسم حج را به پیروانش توضیح داد.

پس از تکمیل حج محمد خطبه معروفی به نام خطبة الوداع را تحویل داد. در این خطبه، محمد به پیروانش سفارش کرد که از برخی از آداب قبل از اسلام (مانند اضافه کردن ماه‌های اضافی برای هماهنگ کردن تقویم شمسی و قمری) دوری بورزند. محمد بنا شدن امت جدید اسلامی را اعلان و تمامی نزاع‌های خونی، و درگیری‌هایی که بر اساس سامانه‌های قبیله‌ای بنا شده بودند را منسوخ کرده، و درخواست کرد که پیمان‌های قدیمی برگردانده شود. محمد به بیان آسیب پذیری زنان در جامعه اش پرداخته و از پیروان مردش خواست که «با زنان خوب رفتار کنید چون آن‌ها همانند بردگان ضعیفی در خانه‌های شما هستند. شما آن‌ها را در سایه اطمینان خدا گرفتید، و رابطه جنسی خود را با آن‌ها در سایه کلام خدا قانونی کردید، پس به خودتان بیایید و حرف‌های من را بشنوید...» او هم‌چنین به آن‌ها گفت که حق دارند زنان خود را تادیب کنند ولی این کار را باید با مهربانی انجام دهند. محمد به موضوع ارث اشاره کرده و ادعاهای غلط در مورد اصالت یا ارتباط موکلی با شخص مرحوم را ممنوع کرد، و هم‌چنین آن‌ها را از واگذاری ثروت خود به یک شخص از طریق وصیت نامه نهی کرد. بخش‌هایی از سخنانی از محمد در حجة‌الوداع چنین است:

ای مردم، سخنم را بشنوید و در آن بیاندیشید. بدانید که هر مسلمانی برادر مسلمان است؛ و به راستی که مسلمانان برادراند، پس چیزی از اموال برادر حلال نمی‌شود مگر آن‌چه به طیب نفس به دیگری داده باشد. پس ستم به خویشتن نکنید.[۸۷]

تفاسیر اهل سنت نزول آیه: «امروز من دین شما را کامل کردم، نعمت‌هایم را بر شما کامل کرده، و اسلام را برای شما به عنوان دین انتخاب کردم» (سوره ۵ آیه ۳) را به این واقعه نسبت می‌دهند، در حالی که تفاسیر شیعه آن را به نصب علی بن ابی طالب به عنوان جانشین محمّد در غدیر خم که چند روز بعد هنگام بازگشت به مدینه از مکّه رخ داد نسبت می‌دهند.

مرگ

نوشتار اصلی: مرگ محمد

طبق سیره ابن هشام (تاریخ‌نگاری سنتی) محمد چند ماه پس از حجة‌الوداع مریض شد و چند روزی از سردرد و ضعف رنج برد. در روزهایی که محمد سخت بیمار بود و نمی‌توانست از خانه بیرون رود، ابوبکر با مسلمانان نماز می‌خواند.[۸۸] البته یکی از تاریخ پزوهان معاصر صحت این نقل را به چالش می‌کشد. [۸۹] تاریخ درگذشت محمد را روز دوشنبه بیست و هشتم صفر [۹۰][۹۱][۹۲] برابر با هشتم ماه ژوئن سال ۶۳۲ میلادی دانسته‌اند. طبق تاریخ نگاری سنتی اسلامی (سیره ابن هشام) پس از درگذشت محمد ابوبکر وارد مسجد شده ابتدا آیه‌ای از قرآن را با این مضمون خواند: «محمد نیست مگر فرستاده‌ای که پیش از او فرستادگان آمده و رفتند؛ پس آیا اگر او بمیرد و یا کشته شود به سوی گذشتگانتان بازگشت خواهید کرد؟ و هر کس بازگردد به خدا آسیبی نمی‌زند و خدا سپاس‌گزاران را پاداش می‌دهد.»[۹۳] سپس گفت: «ای مردم، هر کس محمد را می‌پرستید، پس همانا محمد مرده‌است و هر کس خدای محمّد را می‌پرستید، بداند که او زنده‌ایست که هرگز نمی‌میرد.»[۹۴]

پسایند

نوشتار اصلی: جانشینی محمد‏

محمد قبایل مختلف عرب را با ایجاد امت اسلامی در سال‌های آخر عمرش متحد ساخت. با درگذشت او، اختلافات راجع به جانشینی او در گرفت. عمر بن خطاب، یکی از صحابه مهم محمد، ابوبکر که دوست و یار محمد بود را به عنوان جانشین او نامزد کرد. بقیه حمایت خود را افزودند و ابوبکر به عنوان اولین خلیفه مسلمین انتخاب شد. برخی از صحابه محمد با این انتخاب به مخالفت برخاستند. دلیل آن‌ها این بود که محمد علی را در غدیرخم به عنوان جانشین خود انتخاب کرده‌است.

فوری ترین کار ابوبکر رسیدگی به شورش‌های قبایل عرب در جنگهایی که مورخین مسلمان بعدی نام جنگ‌های ارتداد (حروب الردة) بر آن نهادند، بود. کار فوری دیگر لشگرکشی به سمت امپراتوری روم شرقی، بیزانتین، بدلیل شکست پیشین مسلمانان بود. خاور میانه در دوران قبل از اسلام تحت حکمرانی امپراتوری روم شرقی و امپراتوری ساسانی بود. جنگ‌های ایران و روم، ساکنان این ناحیه را تحت فشار بسیار زیادی قرار داده بود و این باعث شده بود که هر دو امپراتوری محبوبیتی در بین ساکنان این نواحی نداشته باشند. به علاوه، اکثر کلیساهایی که در نواحی ای که بعدها توسط مسلمین فتح خواهند شد، بودند مانند نسطوریها، یعقوبیان و قبطیها از طرف حکومت مرکزی روم شرقی مرتد بحساب آمده و تحت فشار بودند. تنها در مدت زمان ده سال، مسلمانان آسیای غربی، ایران، سوریه و مصر را فتح کردند. [۹۵]

زنان و فرزندان محمد

نوشتار اصلی: زنان و فرزندان محمد

زندگی محمد معمولاً به دو دوره تقسیم می‌شود: قبل از هجرت در مکه، و پس از هجرت. گفته می‌شود محمد سیزده زن یا کنیز داشته‌است (نسبت به وضعیت برخی به عنوان زن یا کنیز توافق وجود ندارد[۹۶][۹۷] همه ازدواج‌ها بجز دو تا از آن‌ها بعد از هجرت به مدینه انجام شد. در سن ۲۵ سالگی محمد با خدیجه بنت خویلد بن اسد بن عبدالعزی ازدواج کرد. این ازدواج، زندگی مشترک موفق و خوش و خرمی را به ارمغان آورد که ۲۵ سال دوام یافت.[۹۸] محمّد از طرق مختلف بر خدیجه تکیه می‌کرد و تا زمانی که او زنده بود، همسر دیگری اختیار نکرد.[۹۹][۱۰۰]

میراث

اصلاحات

به گفته مورخ ویلیام مونتگمری وات، برای محمد مذهب موضوعی شخصی و انفرادی نبود بلکه «پاسخ کلی شخصیت او به وضعیتی بود که او خود را در آن می‌یافت. او نه تنها به جنبه‌های مذهبی و نظری شرایط موجود، بلکه به وضعیت اقتصادی، اجتماعی، و فشارهای سیاسی که بر مکه در زمان او حاکم بود، پاسخ می‌داد.»[۱۰۱] به گفته محقّق برنارد لوئیس، دو روایت سیاسی مهم در اسلام موجود است: در اولی به محمد به عنوان زمامدار در مدینه نگاه شده، و در دیگری به او به عنوان یک شورشگر در مکه. لوئیس اسلام را نوعی انقلاب می‌داند که جوامعی که به آن‌ها وارد شد را به مقدار زیادی تغییر داد.[۱۰۲]

مورخین عموماً توافق نظر دارند که اصلاحات اجتماعی اسلام جامعه عرب موجود را در حوزه‌هایی هم‌چون امنیت اجتماعی، ساختار خانواده، برده‌داری، حقوق زنان، کودکان و اقلیت‌های قومی را بهبود بخشید.[۱۰۲][۱۰۳][۱۰۴][۱۰۵][۱۰۶][۱۰۷] به عنوان مثال، به گفته لویس، اسلام «از همان ابتدا اختلافات طبقاتی و مزیت‌های طبقه اشرافی را رد کرد و روشی را برگزید که در آن ورود به شغل‌های مختلف برای افراد مستعد باز بود.»[۱۰۲]

سنت

سنت حاوی اعمال و گفته‌هایی است که به محمد نسبت داده شده و از مسائلی مانند عقاید و آداب مذهبی، بهداشت شخصی، دفن مردگان گرفته تا سؤالات فلسفی مانند عشق بین انسان‌ها و خدا را شامل می‌شود. مسلمانان به محمد به عنوان الگو نگریسته و سنت او تأثیر زیادی در فرهنگ اسلامی گذاشته‌است. بسیاری از آداب مذهبی مانند نماز روزانه، روزه، حج سالیانه فقط در سنت موجود بوده و در قرآن یافت نمی‌شوند.[۱۰۸] سنت هم‌چنین نقش عمده‌ای در ایجاد و توسعه علوم اسلامی و تأثیر بسزایی در شریعت اسلامی خصوصاً از انتهای قرن اول اسلامی به بعد داشته‌است. مسلمانان اهل تصوف که به‌دنبال معنی درونی قرآن و ذات درونی محمد بوده‌اند، به او نه فقط به عنوان پیامبر اسلام، بلکه به عنوان قدیس کامل نگریسته‌اند.



ارسال توسط korosh ...
آرشیو مطالب
نظر سنجی
شخصیت مورد علاقتون کیه؟؟؟






صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin