تبلیغات
تاریخ ایران زمین - حضرت محمد(ص)1
تاریخ ایران زمین
باران باش و ببار نپرس کاسه های خالی ازان کیست؟ {کوروش بزرگ}

بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 4 دی 1388

حضرت محمد(ص)1

محمد

معراج یا سفر شبانه محمد به آسمان‌ها، سوار بر مرکبش بُراق، در صفحه‌ای از یک نسخهٔ بوستان سعدی متعلق به سال ۱۵۱۴ میلادی (نقاش: نامعلوم، خطاط: سلطان محمد نور بخارا)

برای دیگر کاربردها محمد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

ابوالقاسم محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم (۵۷۰ - ۶۳۲) بنیان‌گذار و پیامبر دین اسلام و به اعتقاد مسلمانان، آخرین و یکی از پیامبران در سلسلهٔ پیامبران خداست. مسلمانان محمد را تحویل‌دهندهٔ کتاب آسمانی قرآن و بازگردانندهٔ آیین اصلی و تحریف‌نشدهٔ یکتاپرستی (یا همان دین آدم، ابراهیم، موسی، نوح، عیسی و سایر پیامبران پذیرفته‌شده در اسلام) می‌دانند. او هم‌چنین به‌عنوان یک سیاست‌مدار، رئیس دولت، بازرگان، فیلسوف، خطیب، قانون‌گذار، اصلاح‌طلب، فرماندهٔ جنگی، و برای مسلمانان و پیروان برخی مذاهب دیگر مأمور تعلیم فرمان‌های الهی به‌شمار می‌رود.[۱] به‌عقیدهٔ مسلمانان و به تصریح قرآن، محمد قبل از دریافت وحی یا بعثت، هم‌چون پدرانش به دین حنیف که آن را آیین ابراهیم و بر مبنای یکتاپرستی می‌دانند، بوده‌است.[۲] محمد در نزد بهائیان یکی از پیامبران خدا[۳]، در نزد گورو نانک (بنیانگذار آئین سیک) نماینده برهمن (خدای برتر هندوها)[۴]، و نزد مورمون‌ها دریافت کننده نور خدا و حقایق اخلاقی[۵] می‌باشد، اما یهودیان و مسیحیان ادعای پیامبری او را نمی‌پذیرند.

محمد در سال ۵۲ قبل از هجرت در مکه در عربستان به دنیا آمد. او هنگام کودکی یتیم شد و تحت سرپرستی عمویش به سن رشد رسید. در دوران جوانی به شغل بازرگانی مشغول بود، و نخستین بار در سن ۲۵ سالگی ازدواج کرد. ناخشنود از روش زندگی مردم مکه، محمد هر از گاهی مدتی را در غاری در یکی از کوه‌های اطراف آن دیار به تعمق، اندیشه و عبادت سپری می‌کرد. بر اساس اعتقاد مسلمانان، محمد در همین مکان و در سن ۴۰ سالگی از طرف خداوند به پیامبری برگزیده‌شد و شروع به دریافت وحی یا آیات الهی نمود. پس از سه سال تبلیغ مخفیانهٔ آیین جدید، او به صورت علنی و عمومی به تبلیغ دعوت خود مبنی بر این‌که «خداوند (الله) یکتاست» و اینکه اسلام، تسلیم کامل به الله، تنها راه (دین)[۶] قابل قبول نزد خداوند است، پرداخت. او هم‌چنین خود را هم‌چون دیگر پیامبرانِ کیش یکتاپرستی، فرستادهٔ خدا معرّفی نمود.

در ابتدا، تعداد اندکی از او پیروی نمودند که با مخالفت برخی قبیله‌های مکه روبه‌رو شده و با آنان با خشونت رفتار می‌شد. محمد برای رهایی از آزار و اذیت او و پیروانش، در سالی که بعدها مبدأ تقویم هجری شمسی و قمری در نظر گرفته‌شد، به شهر یثرب (که بعدها مدینه‌النبی نامیده‌شد) مهاجرت کرد. در مدینه محمد موفق شد که قبایل در حال جنگ را متحد کرده، و پس از هشت سال جنگ با مکه، به همراه پیروانش که تا آن زمان ده هزار نفر شده بودند مکه را فتح کند. ده سال پس از هجرت و چند ماه پس از بازگشت او از حج وداعش با پیروان، محمد به بستر بیماری افتاد و درگذشت؛ در حالی‌که هنگام درگذشت او بیشتر مردم شبه‌جزیره عربستان به اسلام گرویده‌بودند. آیات یا نشانه‌های خداوند که به باور مسلمانان، به صورت وحی به محمد رسیده و تا هنگام درگذشتش توسط او اعلام می‌شد، قرآن را تشکیل داده و آنان تا به امروز این کتاب را به عنوان «کلام خدا» گرامی داشته‌اند. به‌جز قرآن، زندگی محمد (سیره) و روایات گردآوری‌شده از او (سنت) نیز برای مسلمانان از اهمیت خاصی برخوردار است. آنان از محمد و دیگر پیامبران به احترام یاد کرده و همواره با شنیدن یا ادای نام محمد، بر او درود می‌فرستند.

به عقیدهٔ محققان، درکنار درک اسلامی از محمد، لازم است برداشت عقلانی اندیشمندان و خاورشناسان غربی مخصوصاً در قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی نیز مورد توجه قرار گیرد. هم‌چنین ضمن بررسی شواهد تاریخی و باور و درک مسلمانان از محمد به‌عنوان پیامبر، درعین حال می‌بایست نظری هم به نوشته‌های مجادله‌انگیز مسیحیان داشت و پاسخی برای آن یافت، که محمد را به‌عنوان مرتد یا ضد مسیح[۷] توصیف می‌کنند. تاریخ این نوشته‌ها به اوایل قرون وسطی باز می‌گردد و هنوز هم تا حدودی تصور عمومی غرب را از پیامبر مسلمانان تشکیل می‌دهد.[۸] با این‌حال چنین برداشتی در دوران مدرن افت کرده‌است.[۹][۱۰] راجع به زندگانی محمد به عنوان بنیان‌گذار یک دین جهانی، گزارش‌های فراوان و روشنی در متون تاریخ آمده‌است، با این وجود مانند هر شخصیت تاریخی پیش از دنیای مدرن تمام جزییات زندگی او مشخص نیست. از این‌روی که محمد یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ است، زندگانی، اعمال و افکار او طی قرن‌ها، بین موافقان و مخالفانش، محل اختلاف و منازعه بوده‌است و این مسئله سبب گشته تا نگاشتن زندگی‌نامهٔ مشخصی از او دشوار باشد.[۸]

منابع برای بررسی زندگی محمد


قابل‌اطمینان‌ترین منبع برای بازسازی زندگی محمد، قرآن است.[۹] قرآن با این‌که اشاراتی، هرچند اندک به زندگی محمد دارد،[۱۱] اما در مواجهه با رخدادهای تاریخی متغیر روزگار محمد، تصویری باثبات و صریح از او به‌دست داده و دربرگیرندهٔ اطلاعات نهان وافری از زندگانی محمد است.[۹] قرآنی که امروزه در دسترس می‌باشد، عموماً در محافل آکادمیک غربی به عنوان کلامی خارج‌شده از زبان محمد، در نظر گرفته می‌شود؛ زیرا تلاش‌ها برای یافتن آن‌چه متن دست‌نخورده و اولیهٔ قرآن، متنی که تفاوتی پراهمیت نسبت به متن امروزی قرآن داشته‌باشد، ناموفق بوده‌است.[۱۲] برای دوباره‌سازی تاریخی رویدادهای زندگی محمد، در درجهٔ دوم، آثار تاریخی مورخین در قرن سوم و چهارم هجری در دنیای اسلام می‌باشد.[۱۳] که شامل زندگی‌نامه‌های سنتی نوشته‌شده توسط مسلمانان و اقوالی است که به او نسبت داده شده‌است (سیره و حدیث).[۱۴] قدیمی‌ترین سیرهٔ به‌جای‌مانده، نوشتهٔ ابن اسحاق و با عنوان «زندگی رسول خدا»، حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ سال پس از درگذشت محمد نوشته شده‌است. اگر چه نسخهٔ اصلی این کتاب اکنون در دست نیست، ولی بخش‌هایی از آن در آثار نوشته‌شده توسط تاریخ‌نگاران بعدی، ابن هشام و طبری به جای مانده‌است.[۱۱][۱۵] بسیاری اگرچه نه همهٔ محققین درستی و صحت این زندگی‌نامه‌های قدیمی را پذیرفته‌اند، با این وجود میزان صحت آن‌ها قابل‌تعیین نیست.[۱۱] در درجهٔ آخر اهمیت مجموعهٔ احادیث (که شامل گزارش‌هایی از اقوال و رفتار محمد می‌باشند) هستند که چندین قرن پس از درگذشت محمد نگاشته‌شده و اکنون در دسترس می‌باشد[۱۶] که می‌توان به آن‌ها به‌عنوان آن‌چه که در حافظهٔ طولانی‌مدت جامعهٔ مسلمانان با انگیزهٔ تقلید و پیروی از محمد باقی مانده، نگریست.[۱۷] محققین غربی به احادیث به‌عنوان منابع دقیق تاریخی، با احتیاط می‌نگرند.[۱۸] تعداد اندکی منابع نوشته‌شده توسط غیرمسلمانان نیز موجود است که به گفتهٔ محقق نیگوسیان وجود تاریخی محمد را تأیید کرده و برای تقویت صحت آن‌چه توسط مورخین مسلمان نوشته‌شده، مفید هستند.[۱۱]

نام‌ها و عناوین محمد

نوشتار اصلی: نام‌ها و عناوین محمد

 

نام عربی «محمد» به معنای «قابل ستایش» یا «ستوده»، که چهار بار در قرآن تکرار شده‌است،[۱۹] رایج‌ترین نام پیامبر اسلام است. محمد اسامی بسیار دیگری دارد، از جمله «اسامی مقدس» که به باور مسلمانان توسط خداوند به او بخشیده‌شده و در موقعیت‌های متفاوت به آن نام‌ها خوانده شده‌است. از بین این نام‌ها، «احمد» (به معنای مورد ستایش‌ترین) به‌عنوان نام آسمانی و باطنی پیامبر، بیشتر مورد توجه بوده و باور دانشمندان اسلامی طی قرون متمادی بر این بوده‌است که وقتی عیسی از فرمانروایی فارقلیط (پاراکلتوس) در آینده سخن می‌راند، به احمد اشاره دارد.[۸] هم‌چنین قرآن برای خطاب‌قراردادن پیامبر، از برخی دیگر از اسامی چون: نبی (پیامبر)، رسول (فرستاده)، طاها (تطهیرکننده، پاک و راهنما)، یاسین (مرد کمال)، مصطفی (برگزیده)، عبدالله (بندهٔ عالی خدا)، حبیب‌الله (محبوب خدا)، ذکرالله (یادآور خدا)، امین (مورد اعتماد)، سراج (روشنگر راه راست)، منیر (روشنگر جهان)، هدی (رهنمای حقیقت)، غیاث (یاری‌کننده)، بشیر (هشداردهنده)، نذیر (یادآور)، مذکر (تذکّردهنده)، شهید (گواه) و مبشر (حامل خبر خوش)، بهره می‌جوید. گاهی محمّد، با توجه به موقعیت او در هنگام وحی، با نام‌هایی مورد خطاب قرار گرفته‌است: به‌طور مثال او در قرآن در آیات ۷۳:۱ و ۷۴:۱، مزمّل و مدثر خوانده‌شده که به معنی «جامه به‌خود پیچیده» می‌باشد.[۸][۲۰] گرچه قرآن در برخی جای‌ها تفاوت قائل‌شدن بین پیامبران را منع می‌کند، ولی در آیهٔ ۴۰ سوره ۳۳، محمّد را «خاتم‌النبیین» می‌خواند.[۲۱] محمد در اروپا، به‌طور گسترده‌ای با قالب‌های گوناگونی از این نام، شناخته شده‌است. مانند Mahumet، Mahon، Mahomés، Mahun، Mahum (همگی در فرانسه)، Machmet (آلمانی)، Maúmet (ایسلندی قدیم) و Μουάμεδ/Mouámed، Μωάμετ/Mōámet (همگی در یونانی).[۹][۲۲]

زندگی

خاستگاه (عربستان پیش از اسلام)

شبه‌جزیره عربستان عموماً بایر و آتش فشانی بوده و این امر زراعت و کشاورزی را جز در جوار واحه‌ها و چشمه‌سارها، دشوار می‌نمود. بنابراین شهرها و دیارها در عربستان موقعیتی پراکنده و دور از هم داشتند و در بین آن‌ها دو شهر مکه و مدینه جزو شهرهای مهم عربستان محسوب می‌شدند.[۲۳] اجتماعی زندگی کردن برای زنده ماندن در شرایط صحرایی لازم بوده؛ بدون یاری یکدیگر و تشکیل قبیله، محیط ناملایم و شرایط سخت زندگی در صحرا حیات انسانی را غیر ممکن می‌ساخت. نیاز به همبستگی و اتحاد افراد به عنوان یک گروه، موجبات تشکیل قبیله را فراهم می‌ساخت و این گروه‌های قبیله‌ای بر اساس وابستگی‌های خونی و قوم و خویشی تشکیل می‌شد.[۲۴] مردم عربستان یا کوچ نشین و یا ساکن یک ناحیه بودند. گروه اول به صورت مداوم در تلاش برای یافتن آب و چراگاه برای حیواناتشان بوده، در حالی که گروه دوم با تکیه بر تجارت و یا کشاورزی امرار معاش و گذران زندگی می‌نمودند. به‌دلیل شرایط سخت زندگی، کوچ نشینان برای ادامه زندگی تا حدی مجبور به یورش به کاروان‌ها و واحه‌های اطراف بوده و بنابراین از منظر آنان این‌گونه غارتها و چپاول‌گری‌ها، تبه‌کاری به‌حساب نمی‌آمد.[۲۵][۲۶] مدینه به صورت عمده یک مرکز کشاورزی بود، در حالی که مکه یک مرکز مهم تجاری برای بسیاری از قبایل اطراف محسوب می‌گشت.[۲۳]

در عربستان پیش از اسلام خدایان (مذکر یا مؤنث) به عنوان محافظین قبایل مختلف در نظر گرفته می‌شدند. اعتقاد بر این بود که روح این خدایان ارتباطی با درختان، سنگ‌ها، چشمه‌ها و چاه‌های مقدس دارد. آن‌چه امروزه کعبه خوانده می‌شود پیش از اسلام یک صحن مهم در عربستان در شهر مکه بود که شامل بت‌های مربوط به ۳۶۰ خدای محافظ قبایل مختلف می‌شد و هر سال اعراب برای به‌جا آوردن حج به مکّه می‌آمدند. به غیر از خدایان قبیله‌ای، همه اعراب اعتقاد به یک خدای مشترک برتر به نام «الله» داشتند. بر اساس اعتقاد آن‌ها، «الله» توجهی به زندگی روزمره آن‌ها نداشت و در نتیجه خدای یک گروه خاص نبوده و هم چنین تشریفات مذهبی برای آن انجام نمی‌شد. اعراب اعتقاد داشتند که الله سه دختر دارد که آن‌ها نیز به نوبه خود خدا هستند. نام این سه لات، منات و عُزّی بود. برخی از قوم‌های یکتاپرست چون مسیحیان و یهودیان و هم‌چنین پیروان آیین حنیف (حنفا) نیز در عربستان وجود داشتند، لیکن در صحت تاریخی مورد آخر بین محققان اختلاف نظر وجود دارد.[۲۷] قبیله قریش، قبیله بسیار مهم و حاکم در مکه بود که پرده‌داری و کلیدداری کعبه را به‌عهده داشت. مکه و کعبه در آن زمان نیز مکانی مقدس در نزد اعراب بود. اگرچه جایگاه بت‌ها و بت پرستانی بود که مسلمانان معتقدند یکتاپرستی و آیین حنیف ابراهیم را نادیده گرفته بودند، اما همه ساله یکتاپرستان (حنفا) و بت پرستان برای مراسم حج یا تقدیم قربانی، از دور و نزدیک به زیارت کعبه می‌آمدند.



ارسال توسط korosh ...
آرشیو مطالب
نظر سنجی
شخصیت مورد علاقتون کیه؟؟؟






صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin